ตำบลแม่หล่าย อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่

กิจกรรมการส่งเสริมการสร้างภาคีเครือข่าย ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชน
และการส่งเสริมปราชญ์ชาวบ้าน ครั้งที่ ๙

วันที่ ๒๖-๒๗ เมษายน ๒๕๖๑

ตำบลแม่หล่าย อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่

 

ส่วนที่ ๑ ส่งเสริมการมีส่วนร่วมในการระดมความคิดเห็นของตัวแทนผู้สูงอายุในชุมชน

          จากการระดมความคิดเห็นของตัวแทนผู้สูงอายุในชุมชนแม่หล่าย ในการอบรมเชิงปฏิบัติการการส่งเสริมการสร้างภาคีเครือข่าย ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชน และการส่งเสริมปราชญ์ชาวบ้าน ถึงสิ่งที่มีอยู่ในชุมชน และอาชีพต่างๆ ได้ข้อสรุปดังนี้

อาหารพื้นเมือง

  • ข้าวซอย (ร้านนกน้อย)
  • ข้าวกั้นจิ้น (ร้านป้าแลน)
  • หมูกระจก
  • ส้ามะเขือแจ้
  • น้ำพริกน้ำปู๋
  • เนื้อแดดเดียว/หมูสวรรค์
  • แคบหมู
  • แกงหยวก
  • แกงฟักใส่ไก่
  • ปลาเผามูลนิธิ (หมู่ ๒)
  • ยำหน่อไม้
  • แกงผักหวานใส่ไข่มดแดง
  • ยำกบ/ยำเขียด
  • ยำไก่
  • คั่วไก่ (ป้าพิณ หมู่ ๒)
  • จิ้นส้ม
  • น้ำพริกอ่อง
  • ยำผักดอง
  • ตำขนุน
  • แกงฮังเล (ป้าพรม หมู่ ๒)
  • แกงผักปั๋งใส่จิ้นส้ม
  • ข้าวแต๋น
  • มะขามแก้ว
  • ขนมครกแม่หล่าย (คุณยายปุ๋ย ใจแก้ว บ้านหมู่ที่ ๒)

 

อาชีพ 

  • ปลูกข้าวโพด (หมู่ ๔)
  • ปลูกแตงโม แตงไทย (หมู่ ๒)
  • ปลูกพริก (หมู่ ๒)
  • ปลูกข้าว (หมู่ ๑-๘)
  • ทำใบยาสูบ
  • ปลูกพริกไทย/ดีปลี
  • ปลูกผักปลอดสาร (หมู่ ๓ และหมู่ ๔)
  • ปลูกถั่วลิสง ถั่วเหลือง (หมู่ ๑)
  • ทำฟาร์มเลี้ยงกบ ไก่ หมู
  • เพาะเห็ดนางฟ้า เห็ดบ้าน (หมู่ ๗)
  • ทำหัตถกรรมผ้ามัดย้อม (หมู่ ๑ และหมู่ ๓)
  • ทำไม้กวาดทางมะพร้าว ไม้กวาดดอกหญ้า
  • เย็บผ้า (หมู่ ๔)
  • จักสาน ข้อง ตะกร้า สุ่ม
  • ทำพรมเช็ดเท้าแฟนซี (หมู่ ๒ และหมู่ ๕)
  • ตัดตุงโดยผู้สูงอายุ (หมู่ ๖ และหมู่ ๗)
  • ทำดอกไม้จากใบเตย
  • ทำมาลัยฝ้าย (โรงเรียนผู้สูงอายุ)
  • ทำน้ำพริกลาบ
  • ทำแคบหมู (หมู่๑)
  • ทำหมูสวรรค์/หมูแดดเดียว
  • ทำไส้อั่ว
  • ทำเส้นขนมจีน (หมู่ ๕)
  • ทำจิ้นส้ม (หมู่ ๘)
  • ทำข้าวแต๋น (หมู่ ๖ และหมู่ ๗)
  • ทำหมูกระจก (หมู่ ๑)

 

สถานที่ท่องเที่ยว

  • แพะเมืองผี (ตำบลน้ำชำ)
  • อนุสาวรีย์สองมหาวีรบุรุษ
  • วัดแม่หล่ายกาซ้อง
  • สำนักสงฆ์แม่หล่าย (หมู่ ๒)

 

 งานเทศกาลประจำปี

  • ประเพณีไหว้สาเจ้าพ่อข้อมือเหล็ก หมู่ ๒ วันขึ้น ๑๑ ค่ำ เดือน ๔ เหนือ (เดือนมกราคม) ของทุกปีไหว้สา
  • ประเพณีไหว้สาพระครูสังววรสีลวิมล(ตุ๊ลุงลือ) วัดกาซ้องเหนือ หมู่ที่ ๓ ตรงกับวันที่ ๑๙-๒๐ กุมภาพันธ์ ของทุกปี
  • ประเพณีไหว้สาครูบาศรีวิชัย(ตุ๊ปู่หมดศรีขาว) วัดแม่หล่าย หมู่ที่ ๗ ตรงกับวันที่ ๑๒-๑๓ เมษายน ของทุกปี
  • ประเพณีไหว้สาพระครูกัณฑวิชัย วัดบุญเจริญ หมู่ที่ ๑ ตรงกับวันที่ ๖-๗ มีนาคม ของทุกปี
  • ประเพณีแห่เทียนพรรษา จัดขึ้นทุกวันเพ็ญ ๑๕ ค่ำ เดือน ๘
  • ประเพณียี่เป็ง จัดขึ้นวันขึ้น ๑๕ ค้ำ เดือน ๑๒ มีการฟังเทศน์มหาชาติ
  • ประเพณีดำหัวผู้สูงอายุ จัดขึ้นทุกวันที่ ๑๓ เดือนเมษายน ของทุกปี (วันปีใหม่เมือง)
  • ประเพณีบวงสรวงดวงวิญญาณสองมหาวีรบุรุษเมืองแพร่(ปู่พญาพล กับ พระยาเมืองไชย (พระยาศรีสุริยวงศ์) จัดขึ้นทุกวันที่ ๒๘ กันยายน ของทุกปี
  • ประเพณีเลี้ยงผีประจำปี การเลี้ยงผีปู่ย่า เลี้ยงผีเจ้าบ้าน ผีฝาย ผีทุ่ง-นา ผีเฮือน และยังมีการเลี้ยงแม่ธรณี เจ้าที่ การบูชาท้าวทั้งสี่ สืบชะตา ส่งเคราะห์(สะเดาะเคราะห์) บูชาข้าวคู่อายุ บูชาดอกไม้พันดวง

 

กิจกรรม

  • ศูนย์การเรียนรู้เศรษฐกิจฯ บ้านคุณมนูญ วงศ์อารินทร์ หมู่ที่ ๕
  • ศูนย์การเรียนรู้เศรษฐกิจฯ หนึ่งไร่หนึ่งแสน ได้แก่บ้านคุณสุรดา อินยะ และบ้านคุณสวิง วุฒิ หมู่ที่ ๓
  • ศูนย์การเรียนรู้ศิลปะ อยู่ที่บ้านคุณศุภวรรณ สศิทธิเดชกุล หมู่ที่ ๒
  • ศูนย์การเรียนรู้เกษตรอินทรีย์ บ้านคุณประยูร ดอกหอม หมู่ที่ ๒

 

แหล่งท่องเที่ยวและกิจกรรมที่สามารถนำไปบูรณาการการท่องเที่ยวในตำบลแม่หล่าย

  1. อนุสาวรีย์สองมหาวีรบุรุษเมืองแพร่
  2. วนอุทยานแพะเมืองผี
  3. โรงเรียนผู้สูงอายุกาสะลอง ตำบลแม่หล่าย
  4. ศูนย์เรียนรู้การเพาะเห็ด หมู่ ๖
  5. การสาธิตการทำข้าวแต๋น หมู่ ๖
  6. บ้านพักโฮมสเตย์
  7. กิจกรรมฐานเรียนรู้อาชีพในชุมชน
  8. ศูนย์การเรียนรู้เศรษฐกิจฯ บ้านคุณมนูญ วงศ์อารินทร์
  9. วัดแม่หล่าย

ภาพรวมเส้นทางการท่องเที่ยว ตำบลแม่หล่าย

ส่วนที่ ๒ ส่งเสริมปราชญ์ชาวบ้าน

ในระหว่างการอบรมเชิงปฏิบัติการได้รวบรวมรายชื่อปราชญ์ชาวบ้านในชุมชนแม่หล่าย และได้สัมภาษณ์ปราชญ์ชาวบ้านเพื่อรวบรวมข้อมูลความเชี่ยวชาญในภูมิปัญญาท้องถิ่นแต่ละด้าน ซึ่งสรุปได้ดังนี้

ชื่อ - สกุล รายละเอียดด้านภูมปัญญา ที่อยู่ หมายเหตุ
นายเล็ก อินกันยา ด้านพิธีกรรมต่างๆ ๒๗/๑ หมู่ ๕
  1. ผู้นำพิธีกรรมทางศาสนาในชุมชนมากกว่า ๓๐ ปี
  2. เป็นมัคทายกนำไหว้
  3. ทำพิธีส่งเคราะห์ บูชาเทียน
  4. ดูฤกษ์ยามตามแบบชาวเหนือ
นายยุทธนา นามสอน ด้านพิธีกรรมต่างๆ ๑๒๗ หมู่ ๗
  1. ผู้นำพิธีกรรมทางศาสนาทั้งในงานมงคล และ อวมงคล
นางสาวนงลักษณ์ นามสอน ด้านสมุนไพร ๔๐ หมู่ ๗
  1. วิเคราะห์และรักษาโรคในแต่ละวัยตามธาตุเจ้าเรือน
  2. คาถาเป่า
  3. ได้รับการถ่ายทอดจากป้าซึ่งเป็นหมอตำแย
นายมนูญ วงศ์อารินทร์ ด้านเกษตรอินทรีย์ ๘๘ หมู่ ๔
  1. ศูนย์การเรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง
นางมัทนา จิตตะธาคาพงษ์ ด้านการเกษตร ๓๒๑ หมู่ ๖
  1. เชี่ยวชาญด้านเห็ด เพาะเห็ดนางฟ้า เห็ดนางรม เห็ดขอน เห็นม่วง เห็ดหูหนู
  2. มีศูนย์เรียนรู้สำหรับดูงานด้านการเพาะเห็ด
ดต.ทำนอง วงศ์พุฒิ ด้านศิลปะ ดนตรีไทยพื้นเมือง ๓๔๕ หมู่ ๖
  1. ดนตรีพื้นเมือง สะล้อ ซอ ซึง
  2. การตัดตุง
  3. เป็นประธานในการทำตะแหลวหลวง
  4. พิธีกรรม งานอวมงคล
นางธารี ฐิติวัชรเดช ด้านศิลปะ วัฒนธรรมการแสดง ๖๕/๑ หมู่ ๒
  1. การฟ้อนรำ รำแพร่ศรีเมือง รำไทย รำริมฝั่งน้ำ รำเชิญพระขวัญ
  2. ผู้นำการออกกำลังกายสำหรับผู้สูงอายุ
    1. เล่นวู้ดบอล
    2. รำกระบอง
  3. ทำดอกไม้จันทร์ ดอกไตย
นางบัวหลั่น ศรีขวา ด้านศิลปะ วัฒนธรรมการแสดง ๘๔ หมู่ ๗
  1. การฟ้อนรำในกิจกรรมชุมชน และโรงเรียนผู้สูงอายุ
นางฟองศรี หล่ายเจ็ด ด้านหัตถกรรม ๑๘๙/๑ หมู่ ๒
  1. ทำบายศรี
    1. งานปอย งานบวช
    2. เอาขวัญ ส่งเคราะห์ สะเดาะเคาะห์ เข้ากู่อายุ
  2. ทำต้นดอก ต้นผึ้ง ต้นเทียน
  3. ทำพรมเช็ดเท้า ผ้าถูบ้าน

 

ปฏิทินตาราง ๑๒ เดือนของตำบลแม่หล่าย
มกราคม ประเพณีไหว้สาเจ้าพ่อข้อมือเหล็ก หมู่ ๒ วันขึ้น ๑๑ ค่ำ เดือน ๔ เหนือ (เดือนมกราคม) ของทุกปี
กุมภาพันธ์ ประเพณีไหวสาพระครูสังววรสีลวิมล(ตุ๊ลุงลือ) วัดกาซ้องเหนือ หมู่ที่ ๓ ตรงกับงันที่ ๑๙-๒๐ กุมภาพันธ์ ของทุกปี
มีนาคม ประเพณีไหว้สาพระครูกัณฑวิชัย วัดบุญเจริญ หมู่ที่ ๑ ตรงกับวันที่ ๓-๗ มีนาคม ของทุกปี
เมษายน
  1. ประเพณีไหว้สาครูบาศรีวิชัย(ตุ๊ปู่หมดศรีขาว) วัดแม่หล่าย หมู่ที่ ๗ ตรงกับวันที่ ๑๒-๑๓ เมษายน ของทุกปี
  2. ประเพณีวันสงกรานต์ ส่งเคราะห์บ้าน/วัด ขนทรายเข้าวัด สรงน้ำพระ รดน้ำดำหัวผู้สูงอายุ
พฤษภาคม ไม่มี
มิถุนายน ไม่มี
กรกฏาคม ประเพณีแห่เทียนพรรษา จัดขึ้นทุกวันเพ็ญ ๑๕ ค่ำ เดือน ๘
สิงหาคม ไม่มี
กันยายน ประเพณีบวงสรวงดวงวิญญาณสองมหาวีรบุรุษเมืองแพร่(ปู่พญาพล กับ พระยาเมืองไชย (พระยาศรีสุริยวงศ์) จัดขึ้นทุกวันที่ ๒๘ กันยายน ของทุกปี
ตุลาคม ไม่มี
พฤศจิกายน ประเพณียี่เป็ง จัดขึ้นวันขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๑๒ มีการฟังเทศน์มหาชาติ
ธันวาคม ไม่มี

 

ส่วนที่ ๓  การสร้างเครือข่ายการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพผู้สูงอายุ

           สร้างครือข่ายการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพผู้สูงอายุโดยเชื่อมโยงแหล่งท่องเที่ยวและกิจกรรมการท่องเที่ยวในตำบลแม่หล่ายเพื่อให้เกิดการประสานงานด้านต่างๆ เมื่อมีนักท่องเที่ยวเข้ามาภายในตำบลแม่หล่าย

ตัวอย่าง เส้นทางท่องเที่ยว ๒ วัน ๑ คืน

วัน - เวลา กิจกรรมการท่องเที่ยว สถานที่ ปราชญ์ ผู้รับผิดชอบกิจกรรม
วันแรก
ช่วงเช้า
  1. ต้อนรับนักท่องเที่ยวด้วยของว่างและน้ำสมุนไพร
  2. สักการะดวงวิญญาณสองมหาวีรบุรุษเมืองแพร่ โดยใช้ดอกไม้จากใบเตยและพวงมาลัยฝ้าย
อนุสาวรีย์สองมหาบุรุษเมืองแพร่  
  1. รองนายกฯสุเทพ นำชมพร้อมทั้งเล่าประวัติของสองมหาวีรบุรุษเมืองแพร่
  2. โรงเรียนผู้สูงอายุจัดทำดอกไม้จากใบเตยและพวกมาลัยฝ้าย
  1. ชมมหัศจรรย์ธรรมชาติจากเม็ดดินกลายเป็นเมืองเร้นลับที่มีมนต์ขลัง เสาดินรูปทรงต่างๆ ตั้งอยู่ท่ามกลางธรรมชาติ
วนอุตทยานแพะเมืองผี   เจ้าหน้าที่อุทยานนำชมพร้อมบรรยายสรุป
  1. รับประทานอาหารกลางวันโดยนักท่องเที่ยวสามารถเลือกเซตเมนูจาก ๓ เมนู
    1. น้ำพริกอ่อง แคบหมู ผักลวก ต้มจืดฟัก
    2. แกงฮังเล แกงแคไก่ น้ำพริกอีเก๋ แคบหมู
    3. ข้าวซอย ขนมจีน ส้มตำ
  2. การแสดงฟ้อนแป้ศรีเมือง
  3. การสาธิตและจำหน่ายผลิตภัณฑ์ชุมชน เช่น น้ำพริกลาบ ยาหอม ยาดมสมุนไพร แคบหมู หมูกระจก มะขามแก้ว
โรงเรียนผู้สูงอายุกาสะลอง นางธารี ฐิติวัชรเดช
  1. โรงเรียนผู้สูงอายุรับผิดชอบเรื่องการแสดง
  2. กลุ่มแม่บ้านแต่ละหมู่รับผิดชอบเรื่องอาหารกลางวัน
ช่วงบ่าย
  1. เยี่ยมชมศูนย์การเรียนรู้การเพาะเห็ด
  2. ชมการสาธิตการเพราะเห็ดและการทำก้อนเห็ดเพื่อจำหน่าย
ศูนย์การเรียนรู้การเพาะเห็ดหมู่ ๖ นางมัทนา จิตธาดาพงษ์  
  1. ชมการสาธิตการทำข้าวแต๋นพร้อมทั้งร่วมกิจกรรมการทำข้าวแต๋มเพื่อเป็นของฝาก
ศาลาเอนกประสงค์หมู่ ๖   กลุ่มแม่บ้านหมู่ ๖
  1. รับประทานอาหารเย็นแบบขันโตก
    1. ข้าวเหนียว
    2. น้ำพริกหนุ่มหรือน้ำพริกอ่อง
    3. แคบหมู
    4. จิ้นส้ม
    5. ต้มมะระกระดูกอ่อน
  2. การแสดงดนตรีพื้นบ้าน สะล้อ ซอ ซึง
  3. กิจกรรมรำวงย้อนยุคของกลุ่มผู้สูงอายุ
โรงเรียนผู้สูงอายุกาสะลอง ดต.ทำนอง วงศ์พุฒิ
นางบัวหลั่น ศรีขวา
  1. โรงเรียนผู้สูงอายุรับผิดชอบเรื่องการแสดง
  2. กลุ่มแม่บ้านแต่ละหมู่รับผิดชอบเรื่องอาหารเย็น
  1. เข้าที่พักโฮมสเตย์
บ้านโฮมสเตย์   เจ้าของบ้านโฮมสเตย์
วันที่สอง
ช่วงเช้า
  1. รับประทานอาหารเช้า
  2. ตักบาตรทำบุญ
บ้านโฮมสเตย์   เจ้าของบ้านโฮมสเตย์
  1. ออกกำลังกาย-วู้ดบอลและรำกระบี่กระบอง
โรงเรียนผู้สูงอายุกะสะลอง นางธารี ฐิติวัชรเดช กลุ่มผู้สูงอายุตำบลแม่หล่าย
  1. ร่วมกิจกรรมฐานเรียนรู้อาชีพชุมชน
    1. การทำมะขามแก้ว
    2. หารทำหมูกระจก (หมู่ ๑)
    3. การทำพรมเช็ดเท้า
    4. การทำผ้ามัดย้อม (หมู่ ๓ และ หมู่ ๖)
ฐานเรียนรู้อาชีพชุมชน    
  1. รับประทานอาหารกลางวันจากวัตถุดิบปลอดสารพิษตามฤดูกาล
    1. ผัดเผ็ดปลาดุก
    2. ต้มส้มไก่บ้านใส่เห็ดตามฤดูกาล
    3. ผลไม้ตามฤดูกาล
    4. ขนมเทียน ข้าวต้มหัวหงอก
ศูนย์การเรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง นายมนูญ วงศ์อารินทร์  
ช่วงบ่าย
  1. เรียนรู้การทำเกษตรแบบผสมผสานตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง
ศูนย์การเรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง นาบนูญ วงศ์อารินทร์  
  1. นมัสการพระวัดแม่หล่ายพร้อมฟังตำนานของวัดและชุมชนแม่หล่ายจากปราชญ์ชาวบ้าน
วัดแม่หล่าย นายเล็ก อินกันยา กลุ่มผู้สูงอายุรับผิดของในการจำหน่ายธูปเทียน
  1. เดินทางกลับ
     

 

ผลการประเมินโครงการ

           ผู้เข้าร่วมโครงการอบรมเชิงปฏิบัติการการส่งเสริมการสร้างภาคีเครือข่าย ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชน และการส่งเสริมปราชญ์ชาวบ้านครั้งที่ ๙ ณ ตำบลแม่หล่าย อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่ ได้แสดงความคิดเห็นต่อการจัดโครงการ ดังนี้

  • ได้ความรู้มากๆ
  • ได้อาชีพ
  • ได้อิ่มท้อง
  • ดีมากมาก
  • ได้ฝึกอาชีพ
  • ขอบคุณวิทยากรและคณะ
  • ได้ของชำร่วย
  • แม่โจ้สุดยอด
  • ดีเยี่ยม
  • ประทับใจ
  • ได้ความรู้ใหม่ๆ จากมหาวิทยาลัยแม่โจ้
  • จะนำการทำยาดมเขย่ากับลูกประคบสมุนไพรสืบทอดต่อไปในบ้านแม่หล่าย
  • สนุกสนาน

 

ภาคผนวก

ลงทะเบียน

 

กล่าวแนะนำโครงการและให้ความรู้เกี่ยวกับการสร้างเครือข่าย

 

ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนในการระดมความคิดเกี่ยวกับการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพผู้สูงอายุ

 

การสร้างภาคีเครือข่ายด้านการท่องเที่ยวกับ ททท.

 

ส่งเสริมการสร้างภาคีเครือข่ายการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพผู้สูงอายุในชุมชน

 

กิจกรรมส่งเสริมการมีส่วนร่วม

 

สัมภาษณ์และเก็บข้อมูลปราชญ์ชาวบ้าน

 

อภิปราย สรุปผล และตอบข้อซักถาม

 

ส่วนอื่นๆ

 

 

 

เสริมสร้างความรู้ด้านการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ การใช้ภูมิปัญญาเพื่อการดูแลรักษาแหล่งชุมชนเน้นสุขภาพผู้สูงอายุ แนะนำการรักษาความปลอดภัยในสถานที่ท่องเที่ยวชุมชน สภาพแวดล้อม สิ่งอานวยความสะดวก

ติดต่อเรา

มหาวิทยาลัยแม่โจ้-แพร่ เฉลิมพระเกียรติ
เลขที่ 17 หมู่ที่ 3 ต.แม่ทราย อ.ร้องกวาง จ.แพร่ 54140
โทร: 0 5464 8593-5
Fax: 0 5464 8374 , 0 5464 8596

จำนวนผู้เข้าชม

0

ผู้เยี่ยมชมวันนี้

0

ผู้เยี่ยมชมทั้งหมด