การพัฒนาอาชีพเกษตรที่เหมาะสมของผู้สูงอายุเพื่อเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ ด้านการเกษตร

กิจกรรมที่ 5  การพัฒนาอาชีพเกษตรที่เหมาะสมของผู้สูงอายุเพื่อเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงสุขภาพด้านการเกษตร

ดำเนินการโดย: ดร.พิชิตร์  วรรณคำ และ น.สพ.มรกต  วงศ์หน่อ

กิจกรรมย่อยที่ 5.1 ศึกษาอาชีพด้านการเกษตรและความต้องการองค์ความรู้ด้านเกษตรที่สามารถพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวเพื่อสุขภาพในแต่ละพื้นที่ 8 อำเภอ (พบปะกลุ่มผู้สูงวัย ผู้นำ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในพื้นที่)

       1.หลักการและเหตุผล

การส่งเสริมอาชีพและพัฒนาอาชีพด้านเกษตรใด ๆ ให้กับเกษตรกร หรือผู้สูงวัย เพื่อหวังให้พัฒนาเป็นอาชีพหลัก จำเป็นที่จะต้องส่งเสริมให้สอดคล้องกับบริบทของพื้นที่ สอดคล้องกับวิธีชีวิต สภาพสังคมและความเป็นอยู่ รวมถึงสอดคล้องปัจจัยการผลิตที่จำเป็นสำหรับการทำอาชีพเกษตรในละพื้นที่ ซึ่งจังหวัดแพร่พื้นที่ในแต่ละอำเภอมีความแตกต่างกันทางด้านภูมิศาสตร์ ปัจจัยการผลิต แนวคิดในการทำการเกษตร การพัฒนาส่งเสริมอาชีพทางด้านการเกษตรเพื่อให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวในแต่ละพื้นที่ ก็จะต้องส่งเสริมให้สอดคล้องกับแต่ละพื้นที่ซึงมีบริบทแตกต่างกันออกไป

เพื่อให้ส่งเสริมและพัฒนาอาชีพเกษตรสอบคล้องกับความต้องการของผู้สูงวัย เกษตรกรและผู้นำชุมชนในแต่ละพื้นที่ จึงมีความจำเป็นที่จะต้องทำการสำรวจความคิดเห็นทัศนะคติ วิถีการประชากรของพื้นที่นั้นก่อน ภูมิปัญญาท้องถิ่น  แนวคิดทางด้านการเกษตรของชุมชน และที่สำคัญหรือความต้องการของเกษตรกรในพื้นที่ เพื่อให้การเข้าไปส่งเสริมเหมาะสมกับบริบทที่แตกต่างกันในแต่ละพื้นที่

      2.วัตถุประสงค์

2.1 เพื่อศึกษาข้อมูลต่าง ๆ ของพื้นที่ที่ดำเนินโครงการ

2.2 เพื่อศึกษาอาชีพของผู้สูงวัย (ประสบการณ์และองค์ความรู้ด้านเกษตรที่สามารถพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวเพื่อสุขภาพ)

2.3 เพื่อศึกษาอาชีพต่าง ๆ ของประชากรในพื้นที่จากผู้สูงวัยและผู้นำ

      3.กลุ่มเป้าหมาย

กลุ่มผู้สูงวัย เกษตรกร ผู้นำ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในพื้นที่ จำนวน 80 คน / อำเภอ

      4.ระยะเวลาการดำเนินงาน

ธันวาคม 2560 – กุมภาพันธ์ 2561

       5.วิธีการดำเนินงาน

5.1 ขั้นตอนการเตรียมงาน หัวหน้าโครงการพร้อมคณะร่วมประชุมปรึกษาและหาข้อสรุปเพื่อกำหนดวัตถุประสงค์ วางแผนการปฏิบัติงาน กำหนดขอบเขตการทำงาน รวมไปถึงการกำหนดบทบาทหน้าที่การทำงานของสมาชิกผู้ร่วมโครงการ

5.2 ขั้นตอนการปฏิบัติงาน หลังจากวางแผนในการลงพื้นที่ปฏิบัติงาน พร้อมจัดเตรียมอุปกรณ์ที่จำเป็นในการปฏิบัติงานเป็นที่เรียบร้อยแล้ว ขั้นตอนต่อไป คือ การดำเนินงานตามแผนงานของโครงการให้บรรลุวัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้ โดยกิจกรรมย่อยที่ 5.1 เป็นกิจกรรมที่เกี่ยวกับการศึกษาอาชีพด้านการเกษตรและความต้องการองค์ความรู้ด้านเกษตรที่สามารถพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวเพื่อสุขภาพในแต่ละพื้นที่ 8 อำเภอของจังหวัดแพร่ โดยคณะผู้จัดทำโครงการได้ลงพื้นที่เพื่อพบปะกลุ่มผู้สูงวัย ผู้นำ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในพื้นที่อย่างน้อยมีผู้เข้าร่วมกิจกรรมพื้นที่ละ 80 คน ตามรายละเอียดดังนี้

 

รายละเอียดของกิจกรรมที่ 1

แนะนำ ชี้แจ้งที่มาของโครงการ สร้างความเข้าใจ แนะนำวิธีการและขั้นตอนต่างๆ ดำเนินกิจกรรม ศึกษาข้อมูลต่างๆ ของพื้นที่ที่ดำเนินโครงการ อาชีพต่างๆ ของประชากรในพื้นที่จากผู้สูงวัยและผู้นำ ศึกษาอาชีพของผู้สูงวัย (ประสบการณ์ องค์ความรู้และศึกษาอาชีพของผู้สูงวัยที่เกี่ยวข้องด้านการเกษตร)

 

ครั้งที่ 1  เดินทางปฏิบัติงานในวันที่ 23-24 ธันวาคม 2560 ณ บ้านไทรย้อย หมู่ 12 ต.เด่นชัย อ.เด่นชัย จ.แพร่

         

ครั้งที่ 2  เดินทางปฏิบัติงานในวันที่ 4-5 มกราคม 2561 ณ อบต. บ้านแม่ทราย ต.แม่ทราย อ.ร้องกวาง จ.แพร่

         

ครั้งที่ 3  เดินทางปฏิบัติงานในวันที่ 18-19 มกราคม 2561  ณ วัดวังหลวง ต.วังหลวง อ.หนองม่วงไข่ จ.แพร่

             

ครั้งที่ 4  เดินทางปฏิบัติงานในวันที่ 20-21 มกราคม 2561 ณ บ้านท่าล้อ ต.สูงเม่น อ.สูงเม่น จ.แพร่

             

ครั้งที่ 5  เดินทางปฏิบัติงานในวันที่ 23-24 มกราคม 2561 ณ เทศบาลเวียงต้า ต.เวียงต้า อ.ลอง จ.แพร่

            

ครั้งที่ 6  เดินทางปฏิบัติงานในวันที่ 2-3 กุมภาพันธ์ 2561 ณ เทศบาลบ้านถิ่น ต.บ้านถิ่น อ.เมือง จ.แพร่

           

 ครั้งที่ 7  เดินทางไปปฏิบัติงานในวันที่ 6-7 กุมภาพันธ์ 2561 ณ อบต. บ้านหนุน ต.บ้านหนุน อ.สอง จ.แพร่

            

ครั้งที่ 8  เดินทางปฏิบัติงานในวันที่ 27-28 กุมภาพันธ์ 2561 ณ บ้านสองแคว ต.ป่าสัก อ.วังชิ้น จ.แพร่

            

                จากการปฏิบัติงานในกิจกรรมโครง ศึกษาอาชีพด้านการเกษตรและความต้องการองค์ความรู้ด้านเกษตรที่

สามารถพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวเพื่อสุขภาพในแต่ละพื้นที่ 8 อำเภอ โดยรูปแบบการจัดกิจกรรมที่ 1 นั้นมีการนัดกลุ่มเป้าหมายในพื้นที่ตัวอย่างในแต่ละอำเภอ แล้วจัดการประชุมสมาชิกเป้าหมายเพื่อศึกษาข้อมูลโดยดังรายละเอียดของกิจกรรมที่ 1 ซึ่งของข้อมูลอาชีพด้านการเกษตรของผู้สูงวัยที่เข้าร่วมกิจทั้งหมด 8 ครั้ง (พื้นที่)  ได้จากผู้เข้าร่วมกิจกรรมได้ให้ข้อมูลแสดงเป็นความถี่ของอาชีพแล้วคิดเป็นร้อยละ ดังแสดงในตารางที่ 1

ตารางที่ 1  ข้อมูลอาชีพผู้สูงด้านการเกษตรของผู้สูงวัย 8 พื้นที่

อาชีพเกษตรผู้สูงวัย

ความถี่ข้อมูล

ร้อยละ

ทำนา

314

25.53

ทำไร่

347

28.21

    ทำสวน

226

18.37

    ประมง

63

5.12

      เลี้ยงสัตว์

243

19.76

อื่นๆ

37

3.01

รวม

1,230

100.00

 

กิจกรรมย่อยที่ 5.2  การอบรมการพัฒนาอาชีพของผู้สูงวัยที่ทำอาชีพปศุสัตว์หรือเกษตรพอเพียงที่สามารถพัฒนา    
     เป็นแหล่งท่องเที่ยวเพื่อสุขภาพ 8 อำเภอ

     1.หลักการและเหตุผล

จากการสำรวจความต้องการองค์ความรู้ในภาคการเกษตรในแต่ละพื้นที่ ผนวกกับผลการสำรวจ รวบรวมข้อมูลความต้องการของชุมชน  พบว่า อาชีพที่คนในชุมชนของแต่ละพื้นที่ต้องการ คือ อาชีพที่เกี่ยวข้องกับการเพราะปลูกพืช อาทิเช่น กลุ่มของพืชผักที่มีอายุการเก็บเกี่ยวสั้น กลุ่มของไม้ผล รวมถึงองค์ความรู้ที่เกี่ยวข้องกับการดูแลพืชผักในด้าน โรคและแมลงศัตรูพืช การใช้สารจากธรรมชาติในการเพราะปลูกพืชผัก นอกจากความต้องการองค์ความรู้ที่เกี่ยวข้องกับการเพาะปลูกพืชแล้ว ชุมชนในแต่ละพื้นยังมีความต้องการองค์ความรู้ที่เกี่ยวข้องกับการเลี้ยงสัตว์ อาทิเช่น การปรับปรุงสายพันธุ์สัตว์ การประกอบอาหารสัตว์ การเลี้ยงสัตว์ชนิดต่าง ๆ เช่น การเลี้ยงไก่พื้นเมือง การเลี้ยงปลา การเลี้ยงสุกร การเลี้ยงโค การเลี้ยงกบ การป้องกันโรคที่จะเกิดขึ้นกับสัตว์ที่ตัวเกษตรกรเลี้ยงไว้ ซึ่งจากสถานการณ์ในรอบปีที่ผ่านมาก พบว่า ปัญหาทางภาคการเกษตรที่เกิดขึ้น เกี่ยวข้องกับอาชีพการเลี้ยงสัตว์ของเกษตรกร ไม่ว่าจะเป็นการผลิตที่ด้อยประสิทธิภาพ การขาดองค์ความรู้ที่แท้จริงของการเลี้ยงสัตว์ รวมถึงโรคระบาดที่เกิดขึ้นกับสัตว์เลี้ยงของเกษตรกรที่ส่งผลทำให้เกิดความเสียหายกับสัตว์เลี้ยงของเกษตรกรเป็นจำนวนมาก

ด้วยเห็นความสำคัญและความเร่งด่วนของปัญหาที่เกษตรกรต้องเผชิญ รวมถึงความเสียหาย อันที่จะเกิดตามมา เนื่องจากการขาดองค์ความรู้ที่ต้องที่เกี่ยวข้องกับการเลี้ยงสัตว์ การดูแลสุขภาพสัตว์ อย่างถูกต้อง จึงมีความจำเป็นที่จะต้องจัดการพัฒนาองค์ความรู้ทางด้านการเลี้ยงสัตว์ให้กับเกษตรกรก่อนเป็นประการแรก เพื่อให้เกษตรกรสามารถนำองค์ความรู้ดังกล่าวไปประยุกต์ใช้ได้อย่างทันท่วงที

     2.วัตถุประสงค์

2.1 เพื่อสร้างความเข้าใจและถ่ายทอดความรู้ด้านการพัฒนาอาชีพแก่ผู้สูงวัยที่ทำอาชีพปศุสัตว์หรือเกษตรพอเพียงที่สามารถนำมาพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวเพื่อสุขภาพ

2.2 เพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์ ความรู้ และภูมิปัญญาได้อย่างเหมาะสม

     3.กลุ่มเป้าหมาย

กลุ่มผู้สูงวัยและผู้นำชุมชน จำนวน 70 คน / อำเภอ

     4.ระยะเวลาการดำเนินงาน

มกราคม 2561 - มีนาคม 2561

     5.วิธีการดำเนินงาน

5.1 ขั้นตอนการเตรียมงาน หัวหน้าโครงการพร้อมคณะร่วมประชุมปรึกษาและหาข้อสรุป เพื่อกำหนดวัตถุประสงค์ วางแผนการปฏิบัติงาน กำหนดขอบเขตการทำงาน รวมไปถึงการกำหนดบทบาทหน้าที่การทำงานของสมาชิกผู้ร่วมโครงการ

5.2 ขั้นตอนการปฏิบัติงาน หลังจากวางแผนในการลงพื้นที่ปฏิบัติงาน พร้อมจัดเตรียมอุปกรณ์ที่จำเป็นในการปฏิบัติงานเป็นที่เรียบร้อยแล้ว ขั้นตอนต่อไปคือ การดำเนินงานตามแผนงานของโครงการให้บรรลุวัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้ โดยกิจกรรมย่อยที่ 5.2 เป็นกิจกรรมที่เกี่ยวกับการอบรมการพัฒนาอาชีพของผู้สูงวัยที่ทำอาชีพปศุสัตว์หรือเกษตรพอเพียงที่สามารถพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวเพื่อสุขภาพ 8 อำเภอของจังหวัดแพร่
ซึ่งคณะผู้จัดทำโครงการได้ลงพื้นที่เพื่ออบรม โดยการถ่ายทอดความรู้และแลกเปลี่ยนประสบการณ์ด้านการพัฒนาอาชีพเกษตรเพื่อให้สามารถนำมาพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงสุขภาพให้แก่กลุ่มผู้สูงวัยและผู้นำชุมชน
ตามรายละเอียดดังนี้

 

รายละเอียดกิจกรรมที่ 2

      กิจกรรมที่ 2 เป็นกิจกรรมถ่ายทอดองค์ความรู้ในด้านการเกษตร ตามความต้องการของพื้นที่ ในรูปแบบการอบรมเชิงบรรยายและปฏิบัติการ ประกอบไปด้วยหัวข้อ การเลี้ยงไก่พื้นเมือง เทคนิคการเพิ่มผลผลิตไก่พื้นเมือง การปรับปรุงพันธุ์ไก่ชน การผลิตอาหารและการให้อาหารสัตว์ การป้องกันโรคในไก่พื้นเมือง โรคติดต่อจากสัตว์สู่คน เทคนิคการให้วัคซีนสัตว์เลี้ยง  การทำปุ๋ยชีวภาพและการผสมดิน การปลูกผักสวนครัว การเลี้ยงปลา การทำเกษตรผสมผสาน การแปรรูปผลิตผลทางการเกษตร อาหารปลอดภัยและการบริโภคเนื้อสัตว์ที่ปลอดภัย การขยายพันธุ์ไม้ผลวิธีการทาบกิ่งและการต่อยอด รวมถึงการขยายพันธุ์พืชโดยการปักชำกิ่ง เป็นต้น ซึ่งในบางพื้นที่อาจจะมีรายละเอียดปลีกย่อยที่ต้องการที่ต่างกันโดยขึ้นอยู่ปัญหาที่พบ และองค์ความรู้ที่มีของผู้เข้าร่วมกิจกรรม จึงได้มีการเตรียมข้อมูลเพิ่มเติมอย่างเหมาะสม โดยขบวนการเลือกหัวข้อที่อบรมทุกพื้นที่ ทางคณะทำงานจะใช้คะแนนความถี่ของการลงความเห็นของผู้ร่วมกิจกรรมในแต่พื้นที่ที่สูงสุด 4 หัวข้อ แล้วทำการนัดหมายช่วงเวลาการอบรมในลำดับต่อไป

อย่างไรก็ตาม ในระหว่างกิจกรรมการอบรมทางวิทยากรและผู้ร่วมอบรมจะมีการแลกเปลี่ยนความรู้ร่วมกัน ซักถามประเด็นปัญหา ข้อสงสัยได้ตลอด และหลังจากเสร็จสิ้นการบรรยาย จะมีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างองค์ความรู้สมัยใหม่กับภูมิปัญญาเกี่ยวกับหัวข้ออบรม เพื่อให้เกิดการบูรณการซึ่งจะนำไปสู่การพัฒนาในอาชีพการเกษตรนั้น

 

ครั้งที่ 1  เดินทางไปปฏิบัติงานในวันที่ 6-7 มกราคม 2561 ณ ต.ไทรย้อย อ.เด่นชัย จ.แพร่

                              

ครั้งที่ 2  เดินทางไปปฏิบัติงานในวันที่ 27-28 มกราคม 2561 ณ อบต.แม่ทรายและวัดแม่ทราย ต.แม่ทราย อ.ร้องกวาง จ.แพร่

                       

ครั้งที่ 3  เดินทางไปปฏิบัติงานในวันที่ 4-5 กุมภาพันธ์ 2561 ณ เทศบาลบ้านถิ่น  ต.บ้านถิ่น อ.เมือง จ.แพร่

         

ครั้งที่ 4  เดินทางไปปฏิบัติงานในวันที่ 10-11 กุมภาพันธ์ 2561 ณ  บ้านท่าล้อ ต.สูงเม่น อ.สูงเม่น จ.แพร่

                        

ครั้งที่ 5  เดินทางไปปฏิบัติงานในวันที่ 22-23 กุมภาพันธ์ 2561 ณ เทศบาลเวียงต้า ต.เวียงต้า อ.ลอง จ.แพร่

                      

ครั้งที่ 6  เดินทางไปปฏิบัติงานในวันที่ 24-25 กุมภาพันธ์ 2561 ณ อบต.บ้านหนุน ต. บ้านหนุน อ.สอง จ.แพร่

                    

ครั้งที่ 7  เดินทางไปปฏิบัติงานในวันที่ 3-4 มีนาคม 2561 ณ วัดวังหลวง ต.วังหลวง อ.หนองม่วงไข่ จ.แพร่

          

 

 ครั้งที่ 8  เดินทางไปปฏิบัติงานในวันที่ 19-20 พฤษภาคม 2561 ณ บ้านสองแคว ต. ป่าสัก อ.วังชิ้น จ. แพร่

 

 

กิจกรรมย่อยที่ 5.3  เวทีแลกเปลี่ยนองค์ความรู้อาชีพผู้สูงวัยในพื้นที่ที่เหมาะสมเพื่อพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยว
   ผู้สูงวัย

       1.หลักการและเหตุผล

จากการดำเนินกิจกรรมสำรวจความต้องการในด้านองค์ความรู้และความต้องการองค์ความรู้ใหม่และกิจกรรมถ่ายทอดองค์ความรู้ที่เกี่ยวข้องกับภาคการเกษตร ตามความต้องการของชุมชนไปแล้วนั้น เมื่อเกษตรกรได้นำองค์ความรู้ดังกล่าวไปประยุกต์ใช้และปฏิบัติในการทำการเกษตรของตนเองและชุมชมสักระยะหนึ่ง ผลที่เกิดขึ้นจากการนำองค์ความรู้ที่เกษตรกรได้รับการถ่ายทอดไปปฏิบัติ ร่วมกับประยุกต์ใช้กับองค์ความรู้เดิมหรือภูมิปัญญาท้องถิ่นที่มีอยู่ ทำให้ผลที่ได้จากการปฏิบัติมีความหลากหลายแตกต่างกันออกไปตามแต่บริบทที่แตกต่างกันแต่ละพื้นที่ ทำให้เกิดองค์ความรู้ใหม่จากการประยุกต์หลายองค์ความรู้ร่วมกัน และจากความหลากหลายของทรัพยากรและปัจจัยการผลิตในแต่ละพื้นที่ที่มีความแตกต่างกัน สภาพพื้นฐานทางสังคม วิถีการดำรงชีวิตของผู้สูงวัยในแต่ละพื้นที่ เพื่อให้การส่งเสริมพัฒนาอาชีพเกษตรเพื่อเป็นแหล่งท่องเที่ยวสำหรับผู้สูงวัยเกิดความหลากหลายและยั่งยืน

การจัดเวทีแลกเปลี่ยนองค์ความรู้เกี่ยวกับอาชีพที่เหมาะสมกับผู้สูงวัยในแต่ละพื้นที่ จึงเป็นช่องทางในการระดมความคิด แลกเปลี่ยนแนวคิด เพื่อให้ได้แนวทางที่เหมาะสมในการนำไปปฏิบัติ จัดการพื้นที่ และกำหนดและวิเคราะห์อาชีพที่เหมาะสมสำหรับผู้สูงวัย เพื่อในอนาคต สามารถใช้อาชีพดังกล่าวพัฒนาชุมชนให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตรสำหรับผู้สูงวัยต่อไป

      2.วัตถุประสงค์

2.1 เพื่อจัดการกระบวนการ องค์ความรู้ และทรัพยากรต่าง ๆ ทางด้านการเกษตรของแต่ละพื้นที่ ในการพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตร

2.2 เพื่อเกิดการสนทนาพูดคุยกันในเชิงสร้างสรรค์ของผู้สูงวัย ผู้นำ หรือกลุ่มอาชีพเกษตรอื่นๆ ในแต่ละพื้นที่ และนำข้อมูลดังกล่าวมาวิเคราะห์ศักยภาพของพื้นที่ เพื่อที่จะนำผลการวิเคราะห์ดังกล่าวมาช่วยในการพัฒนาชุมชนให้เป็นเป็นแหล่งท่องเที่ยวสำหรับผู้สูงวัยต่อไป  

      3.กลุ่มเป้าหมาย

กลุ่มผู้สูงวัยและผู้นำชุมชน จำนวน 79 คน / อำเภอ

      4.ระยะเวลาการดำเนินงาน

กุมภาพันธ์ 2561 – พฤษภาคม 2561

      5.วิธีการดำเนินงาน

5.1 ขั้นตอนการเตรียมงาน หัวหน้าโครงการพร้อมคณะร่วมประชุมปรึกษาและหาข้อสรุปเพื่อกำหนดวัตถุประสงค์ วางแผนการปฏิบัติงาน กำหนดขอบเขตการทำงาน รวมไปถึงการกำหนดบทบาทหน้าที่การทำงานของสมาชิกผู้ร่วมโครงการ

5.2 ขั้นตอนการปฏิบัติงาน หลังจากวางแผนในการลงพื้นที่ปฏิบัติงาน พร้อมจัดเตรียมอุปกรณ์ที่จำเป็นในการปฏิบัติงานเป็นที่เรียบร้อยแล้ว ขั้นตอนต่อไปคือ การดำเนินงานตามแผนงานของโครงการให้บรรลุวัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้ โดยกิจกรรมย่อยที่

5.3 เป็นกิจกรรมที่เกี่ยวกับการจัดเวทีแลกเปลี่ยนองค์ความรู้อาชีพผู้สูงวัยในพื้นที่ที่เหมาะสมเพื่อพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวผู้สูงวัย ทั้ง 8 อำเภอของจังหวัดแพร่ ซึ่งคณะผู้จัดทำโครงการได้ลงพื้นที่เพื่อจัดเวทีแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ระหว่างกลุ่มผู้จัดทำโครงการ กลุ่มผู้สูงวัยและผู้นำชุมชน โดยคณะผู้จัดทำได้ดำเนินการเพียงพื้นที่ ต.สูงเม่น อ.สูงเม่น และพื้นที่ ต.บ้านถิ่น อ.เมือง จ.แพร่ เท่านั้นตามรายละเอียดดังนี้

 

รายละเอียดของกิจกรรมที่ 3

ปัจจุบันได้ดำเนินการแล้วครบทุก 8 พื้นที่

ครั้งที่ 1  เดินทางไปปฏิบัติงานในวันที่ 8-9 กุมภาพันธ์ 2561 ณ เทศบาลบ้านถิ่น ต.บ้านถิ่น อ.เมือง จ.แพร่อ.เมือง ต.บ้านถิ่น ได้ข้อต้องลงร่วมกันจากการจัดเสวนาของผู้นำท้องถิ่น และผู้สูงวัย ที่จะพัฒนาและส่งเสริมอาชีพผู้เป็นแหล่งท่องเที่ยวผู้สูงวัย ได้แก่ เกษตรเชิงท่องเชิง (ไก่ชน และสวนแก้วมังกร) วัฒนธรรมเกษตร (ขายของใช้โบราณด้านการเกษตร) โดยเฉพาะไก่ชนทางกลุ่มผู้เลี้ยงมีเป้าหมายทำการปรับปรุงพันธุ์ไก่ชนให้เป็นอัตลักษณ์ของบ้านถิ่น และวัดบ้านถิ่นในที่มีพระวิหารวัดที่สวยงาม พระธาตุเก้าหน่อที่ก่อสร้างคู่กับวิหารใหม่ที่ภายวาดภาพวิถีชีวิตของคนไทลื้อด้วยสีวาดลายไม้ที่สวยงาม และมีตัวอย่างบ้านไตลื้อ

กิจกรรมเสวนา

กิจกรรมเสวนา โดยมีคณะกรรมการผู้สูงวัยช่วยดำเนินกิจกรรม

วิหารวัดบ้านถิ่นใน

พระธาตุเก้าหน่อและวิหารใหม่ทำกำลังสร้าง ภายในวาดภาพวิถีชีวิตไทลื้อโดยภาพสีลายไม้ที่สวยงามมาก

กลุ่มทำแก้วมังกรอบแห้ง

ผลิตภัณฑ์หัตกรรมของบ้านถิ่น

ตลาดนัดขายของโบราณ

              ครั้งที่ 2  เดินทางไปปฏิบัติงานในวันที่ 24-25 กุมภาพันธ์ 2561 ณ บ้านท่าล้อ ต. สูงเม่น อ.สูงเม่น จ.แพร่ได้ข้อต้องลงร่วมกันจากการจัดเสวนาของผู้นำท้องถิ่น และผู้สูงวัย ที่จะพัฒนาอาชีพผู้เป็นแหล่งท่องเที่ยวผู้สูงวัย ได้แก่ เกษตรเชิงท่องเชิง โดยเน้น ประชาสัมพันธ์ต้นละมุดร้อยปีที่มีรสชาติอร่อยและไร้สารเคมี และซุ้มไก่ชนต่างๆ ที่เลี้ยงกันในลักษณะกลุ่มวิสาหกิจชุมชน และซุ้มไก่ชนในบ้านท่าล้อมีหลายซุ้มที่มีชื่อเสียงในระดับประเทศ และภาคเหนือ

ซุ้มไก่ชนที่ขึ้นชื่อใน จ.แพร่

                  ครั้งที่ 3 เดินทางไปปฏิบัติงานในวันที่ 9-10 พฤษภาคม 2561 ณ อบต.บ้านหนุน ต.บ้านหนุน อ.สอง จ.แพร่ ได้ข้อต้องลงร่วมกันจากการจัดเสวนาของผู้นำท้องถิ่น และผู้สูงวัย ที่จะพัฒนาอาชีพผู้เป็นแหล่งท่องเที่ยวผู้สูงวัย ได้แก่ การทำสวนไม้ผลผสมผสาน การทำกระเทียมคุณภาพดี การทำแคบหมูอร่อยและการทำสวนฝรั่งอินทรีย์

 

                ครั้งที่ 4 เดินทางไปปฏิบัติงานในวันที่ 11-12 พฤษภาคม 2561 ณ เทศบาลเวียงต้า ต.เวียงต้า อ.ลอง จ.แพร่ ได้ข้อต้องลงร่วมกันจากการจัดเสวนาของผู้นำท้องถิ่น และผู้สูงวัย ที่จะพัฒนาอาชีพผู้เป็นแหล่งท่องเที่ยวผู้สูงวัย ได้แก่ การใช้แหล่งท่องเที่ยวทางประวัติดึงดูดนักท่องเที่ยว (ถ้ำเสรีไทย วัดบ้านม่อนและวัดหัวฝาย (บ่อแร่เหล็กและ พระพุทธรูปที่แกะสลักจากไม้สักต้นใหญ่ที่ยืนต้นตาย) และแพะเปียง (เส้นทางปั่นจักรยานเพื่อสุขภาพของคนแพร่) เพื่อเชื่อมกับเชิงเกษตรในพื้นที่ได้แก่ การทำสวนมะขามฝักใหญ่ ผักสวนครัวและผักในป่า การแปรรูปเครื่องลางของขลังและเครื่องมือนวดเพื่อสุขภาพจากไม้

 

พระพุทธรูปที่แกะสลักจากไม้สักต้นใหญ่ที่ยืนต้นตาย

           ครั้งที่ 5 วันที่ 13-14 มิถุนายน 2561 โรงเรียนผู้สูงวัย วัดวังหลวง ต.วังหลวง อ.หนองม่วงไข่ จ.แพร่ ได้ข้อต้องลงร่วมกันจากการจัดเสวนาของผู้นำท้องถิ่น และผู้สูงวัย ที่จะพัฒนาอาชีพผู้เป็นแหล่งท่องเที่ยวผู้สูงวัย ได้แก่ การใช้แหล่งท่องเที่ยวทางศิลปะและวัฒนธรรมได้แก่ งานฉลองพระธาตุที่วัดวังหลวงซึ่งงานกิจกรรมที่น่าใจอีกอย่างก็คือการนึ่งข้าวทิพย์ ถือว่าเป็นกิจกรรมที่ดีในชุมชน ผู้สูงวัยทุกคนมีความรู้อย่างละเอียดในขั้นตอนทำการนึ่งข้าวทิพย์ แต่สถานที่ท่องเที่ยวในชุมชนกลุ่มผู้สูงได้เสนอสถานที่ต่างๆ ในหมู่บ้านที่น่าสนใจได้แก่ ท่าควายน้อย เรือนคำแสนแกลกอรี่ โรงหล่อพระ แต่ละจุดอยู่สามารถเดินเยี่ยมชมในหมู่บ้านได้ ซึ่งจะอยู่ไม่ห่างกันมาก และในปัจจุบันชุมชนบ้านวังหลวงได้มีการจัดกลุ่มอาชีพใหม่ๆ ขึ้นมากมายโดยในตำบลได้มีการนโยบายให้แต่ละหมู่บ้านสร้างกลุ่มอาชีพที่ไม่ซ้ำกัน กลุ่มอาชีพที่มีความโดดเด่นได้แก่ กลุ่มทำแคบหมู กลุ่มทำน้ำพริก กลุ่มทำไส้กรอก กลุ่มทำสิ่งประดิษฐ์ต่างๆ เป็นต้น ซึ่งล้วนแต่น่าสนใจ นอกจากนั้นผู้สูงหลายท่านยังทำการปลูกผักปลอดสารกินเอง บางท่านก็ปลูกขายในตลาดชุมชนโดยเฉพาะผักพื้นบ้าน

กิจกรรมเสวนา

กลุ่มหัตกรรม ต.วังหลวง

กิจกรรมนึ่งข้าวทิพย์

คําแสนแกลลอรี่

             ครั้งที่ 6 วันที่ 18-19 มิถุนายน 2561 ณ วัดแม่ทราย ต.แม่ทราย อ.ร้องกวาง จ.แพร่ ได้ข้อต้องลงร่วมกันจากการจัดเสวนาของผู้นำท้องถิ่น และผู้สูงวัย ที่จะพัฒนาอาชีพผู้เป็นแหล่งท่องเที่ยวผู้สูงวัย

           จากการจัดเสวนาได้ข้อตกจากกิจกรรม ในส่วนของการพัฒนาอาชีพของผู้สูงวัย ได้แก่ การเลี้ยงไก่พื้นเมือง ซึ่งผู้สูงวัยหลายคนได้ทำเลี้ยงอยู่แล้วแต่การจัดการยังไม่ดีพอ รวมทั้งพันธุกรรมของไก่พื้นเมืองด้วย ดังนั้นทางผู้สูงและผู้นำ ซึ่งได้มีข้อตกลงโดยจะสร้างแหล่งพันธุกรรมไก่พื้นเมืองพันธุ์ดีเลี้ยงไว้ที่พื้นที่หลังวัดแม่ทราย เพื่อเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ พัฒนาสายพันธุ์ อนุรักษ์สายพันธุ์ และกระจายไก่พื้นเมืองสายพันธุ์ดีไปยังสมาชิกกลุ่มผู้วัย และมีการปลูกผักสวนครัว ผักพื้นบ้านเกือบทุกคน นอกจากนั้น ผู้สูงวัยหลายท่านยังเลี้ยงควาย ซึ่งในตำบลแม่ทรายมีประชากรควายจำนวนมาก ปัจจุบันมีอยู่ประมาณ 1,258 ตัว ซึ่งเป็นตำบลที่มีประชากรควายมากที่สุดในประเทศไทยก่อว่าได้ ดังนั้นผู้สูงวัยและผู้นำ หรือผู้ที่เข้าเสวนาจึงเล็งเห็นการเลี้ยงควายในตำบลเป็นจุดแข็งเรื่องการท่องเที่ยว ซึ่งคล้องกับการที่ตำบลแม่ทราย มีอ่างแม่หยวก ที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวราชการที่ 9 ได้ทรงมีพระราชดำริให้งานชลประทาน สร้างอ่างเก็บน้ำห้วยแม่หยวกเพื่อการเกษตรในตำบลแม่ทรายในปี พ.ศ. 2522 จึงทำให้ตำบลมีแม่ทรายมีผลผลิตการเกษตรที่อุดมสมบรูณ์ ไม่ว่าจะเป็นการเพาะปลูกและการเลี้ยงสัตว์ นอกจากนั้น ผู้สูงวัยหลายท่านยังสร้างปลูกข้าว ข้าวโพดและยาสูบ เป็นต้น

กิจกรรมเสวนา

 

  สำรวจพื้นที่ ณ วัดแม่ทราย เพื่อสร้างโรงเรือนเลี้ยงไก่พื้นเมืองของผู้สูงวัย

การเลี้ยงควายใน ต.แม่ทราย

การปลูกยาสูบ

อ่างแม่หยวก

          ครั้งที่ 7 วันที่ 7-8 กรกฎาคม 2561 บ้านไทรย้อย ม. 12  ต.ไทรย้อย อ.เด่นชัย จ.แพร่ ได้ข้อต้องลงร่วมกันจากการจัดเสวนาของผู้นำท้องถิ่น และผู้สูงวัย ที่จะพัฒนาอาชีพผู้เป็นแหล่งท่องเที่ยวผู้สูงวัย

จากการจัดเสวนาได้ข้อตกจากกิจกรรม ในส่วนของการพัฒนาอาชีพของผู้สูงวัย ได้แก่

  • ด้านการปลูกผักปลอดสาร ซึ่งการปลูกผักสวนครัว ผักพื้นบ้าน และผักตามกระแสนิยม ซึ่งกลุ่มผู้สูงวัยในพื้นที่มีคิดว่ามีความถนัด และมีความโดดเด่น นอกจากนั้นยังได้รับความรู้เพิ่มเติมจาการอบรมในโครงการ “การพัฒนาอาชีพเกษตรที่เหมาะสมของผู้สูงอายุเพื่อเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ” มาช่วยต่อยอด โดยทางทีมวิทยากรได้อบรมในส่วนของหัวข้อที่เกี่ยวกับปัจจัยการผลิตผักและการแปรรูป ได้แก่ เทคนิคการเพาะเมล็ด การขยายพันธุ์ การดูแลและการจัดการ การแปรรูป ทางกลุ่มผู้นำชุมชนกำลังวางแผนจะทำช่องทางการตลาดผักให้กลุ่มให้หลากหลายรูปแบบให้กระจายผลผลิตผักของชุมชน เพื่อพัฒนาเป็นอาชีพให้ได้
  • ด้านการเลี้ยงไก่ ตอนนี้ทุกครัวเรือนมีไก่ไข่ที่ได้รับจากโครงการของรัฐบาลที่ให้เลี้ยง มีข้อตกลงจะเพิ่มประมาณการผลิตโดยกลุ่มผู้สูงวัยจะซื้อแม่ไก่ไข่สาวเพิ่มอีก 300 ตัว และจะลดต้นทุนการผลิตโดยจะผลิตอาหารไก่ไข่เอง โดยชุมชนตกลงให้อาจารย์ของมหาวิทยาลัยแม่โจ้ - แพร่ เฉลิมพระเกียรติ เป็นพี่เลี้ยงให้หมู่บ้าน
  • ด้านการแปรรูปกอยที่ขึ้นชื่อและแวะชื้อเป็นของฝากได้ตลอด

 

กิจกรรมเสวนา

 

ปลูกผักปลอดสารของคุณตาคุณยาย บนดอยที่มีแต่หิน (ม่อนหินฟู)

การแปรรูปกอยในหมู่บ้าน

การเลี้ยงไก่ไข่อารมณ์ดีในหมู่บ้าน

                    ครั้งที่ 8 วันที่ 14-15 กรกฎาคม 2561 บ้านสองแคว ต.ป่าสัก อ.วังชิ้น จ.แพร่ ได้ข้อต้องลงร่วมกันจากการจัดเสวนาของผู้นำท้องถิ่น และผู้สูงวัย ที่จะพัฒนาอาชีพผู้เป็นแหล่งท่องเที่ยวผู้สูงวัย

                    จากการจัดเสวนาได้ข้อตกจากกิจกรรม ในส่วนของการพัฒนาอาชีพของผู้สูงวัย ทางชุมชนได้มีการจัดการ การทำอาชีพการเกษตรโดยทำการเกษตรร่วมกับสิ่งแวดล้อม พื้นที่บ้านสองแควจะไม่มีการปลูกข้าวโพด ทำลายป่า จะทำการเกษตรแบบพอเพียง ในพื้นที่ที่ครอบครองของชาวบ้านทุกคนจะมีกิจกรรมการเกษตรที่หลากหลาย มีการปลูกข้าว ปลูกไม้ผล ปลูกต้นสัก หน่อไม้ ปลูกผักสวนครัว เลี้ยงสัตว์ ทุกอย่างที่ปลูกเน้นเพื่อบริโภคภายในครอบครัวและแลกเปลี่ยนในขุมชน

การเลี้ยงโคเนื้อพันธุ์ดีในระบบปล่อยป่า

 

 

การทำเกษตรผสมผสานโดยใส่ใจสิ่งแวดล้อม

ผลิตภัณฑ์ปลาส้มของกลุ่มแม่บ้านสองแคว

กิจกรรมย่อยที่ 5.4  ศึกษาดูงานแหล่งท่องเที่ยวสำหรับผู้สูงอายุที่กิจกรรมประสบความสำเร็จเกี่ยวกับอาชีพเกษตรและการท่องเที่ยว

  1. หลักการและเหตุผล

การที่จะพัฒนาส่งเสริมอาชีพใด ๆ ก็ตามให้แก่เกษตรกรผู้สูงวัย หากต้องการให้เห็นผลเป็นรูปธรรมและเกิดการปฏิบัติขึ้นจริงในอาชีพที่เข้าไปทำการส่งเสริมนั้น นอกจากการให้เข้าไปให้องค์ความรู้ แลกเปลี่ยนแนวความคิด แล้วนั้น การให้ผู้เข้ารับการส่งเสริมพัฒนาอาชีพได้ไปสัมผัส พบเห็นกับแบบอย่างกิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงเกษตรที่ประสบความสำเร็จของเกษตรกรในพื้นที่อื่น ๆ การให้กลุ่มผู้รับการส่งเสริมอาชีพได้มีโอกาสแลกเปลี่ยนแนวความคิดกับเกษตรกรผู้ที่ประสบความสำเร็จในการทำการท่องเที่ยวเชิงเกษตร ก็เป็นอีกกลไกหนึ่งในการขับเคลื่อนกลุ่มเกษตรกรผู้สูงวัยเหล่านั้น ทำได้เห็นแบบอย่าง ช่องทางในการปฏิบัติ ในการพัฒนาอาชีพเกษตรเพื่อการท่องเที่ยว ของตนเองและชุมชนได้

ดังนั้นการไปศึกษาดูงานแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตรที่ประสบความสำเร็จ จึงเป็นกิจกรรมที่มีความสำคัญสำหรับผู้สูงวัยที่เข้ารับการส่งเสริมพัฒนาอาชีพ เพื่อให้เกิดแรงบันดาลใจ แรงกระตุ้น รวมถึงได้แนวทาง คำแนะนำจากผู้มีประสบการณ์ เพื่อนำมาพัฒนาตนเองและชุมชนของตนเอง ให้สามารถกลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตรได้ในที่สุด

  1. วัตถุประสงค์
    • เพื่อกลุ่มเกษตรกรผู้สูงวัย ได้เห็นแบบอย่างการทำการเกษตรเชิงท่องเที่ยวที่ประสบความสำเร็จ

2.2  เพื่อไปศึกษาหาแนวทาง รวมถึงรับคำแนะนำจากเกษตรผู้มีประสบการณ์ในการทำการเกษตรเชิงท่องเที่ยว

2.3  เพื่อสร้างเป็นการกระตุ้นและแรงบันดาลใจ แก่กลุ่มเกษตรกรผู้สูงวัยที่เข้ารับการส่งเสริมพัฒนาอาชีพเกษตรเชิงท่องเที่ยว จากการได้พบเห็นแบบอย่างที่ดีและประสบความสำเร็จ 

  1. กลุ่มเป้าหมาย

ตัวแทนผู้สูงวัยและผู้นำชุมชน จำนวน 10 คน / อำเภอ

  1. ระยะเวลาการดำเนินงาน

เมษายน 2561 – พฤษภาคม 2561

  1. วิธีการดำเนินงาน
    • วางแผนติดต่อประสานงาน เกษตรกรหรือกลุ่มเกษตรกรต้นแบบ ที่ประสบความสำเร็จในการทำการเกษตรเชิงท่องเที่ยว เพื่อขอเข้า เยี่ยมชม ดูงาน รวมถึงขอกำหนดการกิจกรรมที่จะจัดขึ้น ณ สถานที่ดูงาน โดยพิจารณาจากบริบทของพื้นที่ ลักษณะของอาชีพของกลุ่มเกษตรกรต้นแบบ ที่มีความใกล้เคียงกับกลุ่มเกษตรกรผู้สูงวัยที่เข้ารับการส่งเสริมและพัฒนาอาชีพ
    • วางแผน และนักหมาย วันเวลากับกลุ่มเกษตรกรผู้เข้ารับการส่งเสริมและพัฒนาอาชีพเกษตรเชิงท่องเที่ยวถึงวันเข้าเยี่ยมชมดูงาน
    • ติดต่อประสานงาน เรื่องยานพาหนะที่จะใช้เดินทางไปเยี่ยมชมดูงาน
    • หลังจากสิ้นสุดการศึกษาดูงาน ให้เกษตรกรแต่ละพื้นที่สรุปองค์ความรู้ แนวคิด ที่ได้จาก

การไปศึกษาดูงาน

ประมวลภาพกิจกรรม การศึกษาดูงานหมู่บ้านท่องเที่ยววัฒนธรรม ณ ชุมขนบ้านทุ่งศรี อ.ร้องกวางจังหวัดแพร่

 

ประมวลภาพกิจกรรม การศึกษาดูงานหมู่บ้านท่องเที่ยวเชิงนิเวศและเชิงวัฒนธรรม ณ บุญแจ่ม อ.ร้องกวางจังหวัดแพร่

 

ประมวลภาพกิจกรรม การศึกษาดูงาน ณ ศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงและพลังงาน ต. แม่หลาย อ.เมือง จ.แพร่

ประมวลภาพกิจกรรม การศึกษาดูงาน ณ ศูนย์เรียนรู้และขับเคลื่อนปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง บ้านไทยย้อย หมู่ 12 ต. ไทรย้อย อ.เด่นชัย จ.แพร่

 

 

เสริมสร้างความรู้ด้านการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ การใช้ภูมิปัญญาเพื่อการดูแลรักษาแหล่งชุมชนเน้นสุขภาพผู้สูงอายุ แนะนำการรักษาความปลอดภัยในสถานที่ท่องเที่ยวชุมชน สภาพแวดล้อม สิ่งอานวยความสะดวก

ติดต่อเรา

มหาวิทยาลัยแม่โจ้-แพร่ เฉลิมพระเกียรติ
เลขที่ 17 หมู่ที่ 3 ต.แม่ทราย อ.ร้องกวาง จ.แพร่ 54140
โทร: 0 5464 8593-5
Fax: 0 5464 8374 , 0 5464 8596

จำนวนผู้เข้าชม

0

ผู้เยี่ยมชมวันนี้

0

ผู้เยี่ยมชมทั้งหมด